Định giá ngành đã về dưới trung bình lịch sử nhưng chưa ở vùng hấp dẫn sâu. P/B ngành ở mức 1,60 lần, thấp hơn khoảng 12% so với bình quân 5 năm 1,80 lần, trong khi ROE giảm quý thứ hai liên tiếp về 12,0%...

Sau khi đã chiết khấu gần 10% từ mức đỉnh của quý 2/2026, trong cập nhật triển vọng thị trường mới đây, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng thị trường sẽ bước vào nhịp hồi phục mới dựa trên ba chất xúc tác.

Thứ nhất, áp lực bán giải chấp hạ nhiệt sau nhịp điều chỉnh nửa cuối tháng Bảy. 

Thứ hai, tâm lý thị trường tích cực hơn theo dòng sự kiện chính thức nâng hạng của FTSE (dòng vốn ETF theo FTSE Emerging bắt đầu giải ngân từ 21/9 sau khi danh mục chỉ số được công bố chính thức ngày 21/8);

Thứ ba, khả năng Ngân hàng Nhà nước nghiêng chính sách tiền tệ về hướng hỗ trợ tăng trưởng trong các tháng cuối năm khi tỷ giá được kiểm soát tương đối tốt kể từ đầu năm (VNĐ mất giá khoảng 0,4% so với USD từ đầu năm).

Theo VDSC, nhà đầu tư có thể xem xét cổ phiếu ngành chứng khoán cho vị thế giao dịch ngắn hạn khi đây là ngành có độ nhạy cao với biến động thị trường. Tiêu chí lựa chọn sẽ ưu tiên hệ số beta cao và tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục đầu tư, và khả năng tăng trưởng dư nợ ký quỹ.

Rủi ro cần theo dõi gồm lãi suất – tỷ giá diễn biến trái kỳ vọng, trong khi quy mô dòng vốn thụ động tham gia thị trường chỉ ở mức khiêm tốn sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức nâng hạng.

Về kết quả kinh doanh, tổng thu nhập hoạt động (TOI) toàn ngành chứng khoán trong quý 2/2026 đạt 16.300 tỷ đồng, tăng 43% so với quý trước và 39% so với cùng kỳ, dẫn dắt bởi mảng tự doanh và hoạt động cho vay ký quỹ là hai động lực tăng trưởng thu nhập của ngành. 

Tự doanh đóng góp hơn một nửa lợi nhuận, hồi phục từ đợt sụt giảm trong quý 1/2026. Thu nhập thuần từ tự doanh đạt 8.400 tỷ đồng (+47% so với quý trước), tương đương 51% TOI. Trong đó, thu nhập thuần từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) tăng 47% lên 5.500 tỷ đồng.

Cho vay ký quỹ là động cơ ổn định nhất và đang ở đỉnh lịch sử. Thu nhập thuần từ cho vay ký quỹ (sau chi phí lãi vay) đạt 4.105 tỷ đồng, tăng 8% so với quý trước và 77% so với cùng kỳ, chiếm 25% TOI. Đây là cấu phần duy nhất tăng trưởng liên tục qua cả giai đoạn thị trường điều chỉnh, và là nền thu nhập ổn định nhất của ngành hiện nay khi dư nợ cho vay ký quỹ liên tục lập đỉnh mới bất chấp diễn biến thị trường.

Thu nhập ngân hàng đầu tư tăng đột biến. Mảng ngân hàng đầu tư (IB) đạt 3.100 tỷ đồng, tăng hơn 6 lần so với quý trước, chiếm 19% TOI — mức cao bất thường so với vùng 5–10% của các quý trước.

Diễn biến này bị ảnh hưởng bởi số ít công ty chứng khoán có lợi thế vượt trội về hệ sinh thái các doanh nghiệp khách hàng có nhu cầu cao phát hành trái phiếu, bao gồm VPX (1.170 tỷ đồng), TCX (835 tỷ đồng), HDS (720 tỷ đồng), LPS (200 tỷ đồng). Theo đánh giá của VDSC, đây là khoản thu nhập mang tính thời điểm và không mang tính chất đại diện cho ngành.

Thu nhập thuần từ hoạt động môi giới vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ. Mảng này chỉ đạt khoảng 420 tỷ đồng trong quý 2/2026, giảm 62% so với quý trước và 40% so với cùng kỳ, chiếm vỏn vẹn 2,5% TOI - tỷ trọng thấp nhất trong chuỗi 10 quý gần nhất (so với mức 9,5% của quý 1/2026 và 9,6% ở giai đoạn cao điểm quý 3/2025).

Điều này cho thấy trong chu kỳ hiện tại, thanh khoản thị trường phục hồi không còn là động lực cho lợi nhuận công ty chứng khoán như các chu kỳ trước, do cạnh tranh phí đã đưa biên lãi gộp của hoạt động môi giới về rất thấp.

Định giá ngành đã về dưới trung bình lịch sử nhưng chưa ở vùng hấp dẫn sâu. P/B ngành ở mức 1,60 lần, thấp hơn khoảng 12% so với bình quân 5 năm 1,80 lần, trong khi ROE giảm quý thứ hai liên tiếp về 12,0% (từ 13,7% của quý 4/2025). VDSC kỳ vọng mức chiết khấu này đủ để tạo biên an toàn cho một nhịp giao dịch ngắn hạn.

Tiêu chí lựa chọn cổ phiếu theo VDSC sẽ ưu tiên hệ số beta cao và tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục FVTPL/VCSH, khi đây là hai kênh truyền dẫn có hiệu quả nhanh trong ngắn hạn. Trong khi beta quyết định hệ số khuếch đại của giá cổ phiếu so với chỉ số, tỷ trọng cổ phiếu cao trong danh mục FVTPL và so với vốn chủ sở hữu (VCSH) quyết định mức lãi đánh giá lại từ nay tới khi công bố kết quả kinh doanh (KQKD) quý 3/2026.

Tăng trưởng dư nợ ký quỹ, khi nguồn thu nhập từ lãi đang có vai trò ngày càng lớn trong cơ cấu tổng thu nhập của công ty chứng khoán, với rủi ro thấp và đủ lớn để bù đắp sự sụt giảm nguồn thu từ phí giao dịch.