Thị trường đã bắt đầu xuất hiện nhiều hơn các cơ hội đơn lẻ với định giá giảm dần về vùng hấp dẫn, nhưng trong xu hướng lãi suất tăng và thanh khoản vẫn ngày càng thắt chặt, những cơ hội thực sự lớn trên toàn thị trường vẫn chưa lộ diện...

Nhận định về triển vọng vĩ mô và thị trường chứng khoán Việt Nam, SGI Capital cho rằng thanh khoản hệ thống ngân hàng dù tiếp tục ở thế khó khi huy động tiếp tục chậm hơn cho vay trong 5 tháng đầu năm và khoảng cách đã lên tới 2.65 triệu tỷ (LDR thuần vượt 115%) nhưng không đẩy hệ thống vào cuộc đua lãi suất mới.

Ngân hàng Nhà nước (SBV) tiếp tục hỗ trợ thanh khoản qua OMO, công cụ SWAP ngoại tệ và bán USD FW vừa giúp tăng thanh khoản VND vừa cho phép các tổ chức tín dụng huy động nguồn ngoại tệ cân đối áp lực tỷ giá. Khi nguồn huy động vẫn khó khăn, SBV một mặt hạn chế cho vay bất động sản, mặt khác cho phép ngoại trừ phần dư nợ tăng thêm của các khoản vay phục vụ Khu công nghiệp và nhà ở xã hội giúp nắn dòng vốn tín dụng tới khu vực hiệu quả hơn.

Lạm phát tháng 5 tiếp tục tăng 5.6% so với cùng kỳ năm trước nhưng tốc độ tăng theo tháng đã chậm lại. Dù vậy, đây là tháng thứ 3 liên tiếp lạm phát vượt mức trần của Quốc Hội đề ra cho năm nay, gây thêm sức ép lên chính sách tiền tệ.

Ở một diễn biến khác, nhập siêu liên tục tăng những tháng qua đã đẩy con số nhập siêu 5 tháng đầu năm lên 13,8 tỷ USD. Bóc tách cụ thể so với cùng kỳ, khối FDI đóng góp 10,1 tỷ USD do giảm xuất siêu và khối nội địa tăng nhập siêu 8,3 tỷ USD. Đà nhập siêu tăng mạnh không chỉ tới từ khối FDI phục vụ đầu tư mở rộng và xuất khẩu mà còn tới từ khối nội địa tăng nhập khẩu do nhu cầu tiêu dùng và đầu tư trong nước.

Với đà tăng mạnh của các đại dự án hạ tầng và bất động sản, vốn có tỷ lệ nhập khẩu chiếm tối thiểu 25-40% tổng mức đầu tư, SGI Capital cho rằng nhập siêu của khối nội sẽ còn tiếp tục gia tăng thời gian.

Những đề xuất liên quan tới mức thuế quan mới của USTR theo điều 301 sẽ còn những vòng tiếp theo về sở hữu trí tuệ, dư thừa công suất. Hơn một tháng tới sẽ là thời gian quyết định mức thuế cuối cùng mà hàng hóa Việt Nam phải chịu khi xuất khẩu vào Mỹ thay cho mức 10% tạm thời có hiệu lực tới 24/7.

Trên thị trường chứng khoán, áp lực bán ròng của khối ngoại không hề suy giảm sau khi Việt Nam chính thức được FTSE nâng hạng đầu tháng 4 với tổng lượng bán ròng đã lên tới 70 nghìn tỷ từ đầu năm. Nguồn cung mới từ phát hành hiện hữu và IPO cũng lên tới trên 15-30 nghìn tỷ/tháng đang khiến các quỹ và nhà đầu tư phải cân đối lại danh mục hiện hữu để mua vào trong bối cảnh chưa có nguồn tiền mới.

Mức định giá đã bắt đầu hấp dẫn hơn cùng với niềm tin vào đà tăng trưởng mạnh của kinh tế và doanh nghiệp tiếp tục là bệ đỡ tâm lý giúp nhà đầu tư nội hấp thụ tốt nguồn cung khổng lồ trên. Tuy vậy, thanh khoản giảm mạnh về mức thấp nhất 2 năm và số dư margin tăng cao gần đây cho thấy khả năng hấp thụ nguồn cung mới của nhà đầu tư nội cũng đang suy giảm. 

Tăng trưởng lợi nhuận 2026 của doanh nghiệp niêm yết tiếp tục ấn tượng trong Quý 1 nhưng sẽ giảm tốc về cuối năm dưới áp lực của lãi suất và lạm phát vốn tác động mạnh lên khối Ngân hàng, Chứng khoán và Bất động sản.

Trong thời gian qua, có không ít trường hợp doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh rất tích cực vượt kỳ vọng nhưng giá cổ phiếu không phản ứng hoặc thậm chí suy giảm sau đó gây thất vọng cho nhiều nhà đầu tư. Điều này một phần cho thấy dòng tiền và sức mua tiềm năng hiện không còn đủ để hưởng ứng tin tốt và mặt khác thị trường có thể đang thận trọng hơn về triển vọng tăng trưởng trong tương lai.

Lý giải cho tình trạng thanh khoản và sức mua suy giảm hiện nay trên các thị trường tài sản lớn là thị trường chứng khoán và bất động sản, theo SGI Capital, chúng ta cần nhìn ngược lại từ 2020-2025 với hai giai đoạn nới lỏng tiền tệ và hạ lãi suất xuống rất thấp.

Tiền rẻ được cung ứng dư thừa để kích thích tăng trưởng trong điều kiện kinh tế khó khăn. Chênh lệch tương quan tiền và hàng đã khiến giá tài sản là bất động sản và chứng khoán tăng vọt lên mức cao và đắt đỏ.

Điều này mặt khác quay lại kích thích nguồn cung và hệ quả tất yếu là chúng ta đang đi vào giai đoạn nguồn cung tăng vọt với lượng phát hành, IPO và thoái vốn kỷ lục của khối ngoại trên thị trường chứng khoán, và sự bùng nổ nguồn cung bất động sản ở tốc độ và quy mô chưa từng có.

Tương quan tiền và hàng đang thay đổi với lượng cung tài sản đang tăng mạnh hơn khả năng hấp thụ của tiền và tín dụng. Với lượng dư nợ tín dụng, trái phiếu và vay nợ margin để đầu tư tài sản đã tăng nóng lên mức cao, thanh khoản giảm, lãi suất tăng là hệ quả tất yếu và cũng sẽ là nguyên nhân đảo ngược cán cân cung cầu, kích hoạt chu kỳ giảm giá tài sản.

Tính từ đầu năm tới nay, các kênh tài sản lớn từ chứng khoán, bất động sản, tới vàng và tiền số đều gặp khó khăn khi suy giảm cả giá và thanh khoản. Trong những tháng gần đây, quỹ luôn giữ quan điểm thận trọng với đánh giá chủ đạo là chu kỳ tiền rẻ đã kết thúc và tiền mặt sẽ trở nên khan hiếm và dần lên ngôi và đảo ngược tâm lý sợ giữ tiền mặt đã bị đẩy lên đỉnh điểm vào năm ngoái.

Những chuyển động vĩ mô lớn hiện đang củng cố cho xu hướng này tiếp diễn. Trên thị trường đã bắt đầu xuất hiện nhiều hơn các cơ hội đơn lẻ với định giá giảm dần về vùng hấp dẫn, nhưng trong xu hướng lãi suất tăng và thanh khoản vẫn ngày càng thắt chặt, những cơ hội thực sự lớn trên toàn thị trường vẫn chưa lộ diện khi quá trình hạ đòn bẩy do vay nợ quá mức chưa diễn ra.

"Trong lúc kiên nhẫn chờ đợi cơ hội lớn hơn, lãi suất tiền gửi đang tăng tiếp tục là một lựa chọn tốt cho giai đoạn ưu tiên bảo toàn vốn hiện nay", SGI Capital nhấn mạnh.