Nắng nóng cực đoan quay trở lại Nam Âu chỉ ít ngày sau đợt nhiệt kỷ lục trong tháng 6, khiến hàng loạt vụ cháy rừng bùng phát tại Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp cùng nhiều quốc gia khác. Hàng nghìn người phải sơ tán, nhiều khu vực bị phong tỏa, trong khi giới chức cảnh báo mùa cháy rừng năm nay đã đến sớm hơn khoảng một tháng do tác động của biến đổi khí hậu…

Châu Âu đang phải đối mặt với một đợt cháy rừng mới khi nền nhiệt tại khu vực Địa Trung Hải tiếp tục tăng cao ngay sau đợt nắng nóng lịch sử cuối tháng 6. Hàng trăm lính cứu hỏa đang được huy động để khống chế các đám cháy tại Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Hy Lạp, trong khi nhiều quốc gia đồng loạt nâng mức cảnh báo nắng nóng.

Theo Euronews, hơn 190 km2 rừng và thảm thực vật đã bị thiêu rụi chỉ trong vài ngày qua, tương đương diện tích lớn gấp hơn hai lần đảo Manhattan (Mỹ). Dự báo thời tiết cho thấy nhiệt độ tại nhiều khu vực có thể tiếp tục lên tới 40°C trong tuần này, làm gia tăng nguy cơ cháy lan trên diện rộng.

CHÁY RỪNG BÙNG PHÁT TRÊN KHẮP NAM ÂU, HÀNG NGHÌN NGƯỜI PHẢI SƠ TÁN

Tại Pháp, một trong những điểm nóng nghiêm trọng nhất nằm gần thành phố Perpignan, sát dãy Pyrenees. Khoảng 700 lính cứu hỏa cùng nhiều máy bay chuyên dụng đã được triển khai để đối phó với đám cháy được mô tả là "khổng lồ", lan rộng tại khu vực đồi núi hiểm trở, nơi việc tiếp cận gặp rất nhiều khó khăn. Hơn 10.000 người dân đã phải sơ tán khỏi nhà.

Theo chính quyền địa phương, dưới tác động của gió mạnh, nền nhiệt cao cùng độ ẩm không khí xuống mức rất thấp, diện tích đám cháy đã tăng gần gấp ba kể từ sáng Chủ nhật, thiêu rụi khoảng 46 km2 rừng và khiến một lính cứu hỏa cùng một người dân bị thương. Nhiều người dân cho biết tốc độ lan của đám cháy vượt xa những gì họ từng chứng kiến.

Ông Patrice, cư dân làng Trevillach, cho biết ngọn lửa từng tiến sát khu dân cư chỉ còn khoảng 300 m, khiến nhiều gia đình rơi vào trạng thái hoảng loạn. Một cư dân khác là Charlotte Pignol kể rằng khói bắt đầu xuất hiện từ khoảng 22h30 và chỉ vài giờ sau chính quyền đã phải gõ cửa từng nhà để yêu cầu người dân lập tức sơ tán trong đêm.

Không chỉ Pháp, nhiều quốc gia Nam Âu cũng đang đồng thời ghi nhận các vụ cháy lớn.

Tại Hy Lạp, một vụ cháy rừng ở khu vực ngoại ô thành phố Thessaloniki đã lan sang hai nhà máy, buộc chính quyền phải sơ tán người dân khỏi khu vực lân cận. Các cơ quan chức năng còn phát đi cảnh báo về nguy cơ khói độc, khuyến cáo người dân đóng kín cửa sổ và hạn chế ra ngoài nhằm tránh hít phải các khí độc phát sinh từ quá trình cháy của vật liệu công nghiệp.

Tại Tây Ban Nha, đám cháy gần vùng duyên hải Costa Brava đã thiêu rụi hơn 2.200 ha chỉ trong hai ngày. Lực lượng cứu hỏa cho biết công tác dập lửa gặp nhiều khó khăn khi nhiệt độ tiếp tục tăng cao và bên trong khu vực cháy vẫn tồn tại hàng loạt "điểm nóng" có nguy cơ bùng phát trở lại bất cứ lúc nào.

Trong khi đó, tại Bồ Đào Nha, lực lượng ứng phó khẩn cấp cho biết đã kiểm soát được khoảng 80% đám cháy lớn ở miền bắc nước này sau khi khoảng 13.000 ha rừng và đất cây bụi bị thiêu rụi.

Ngoài bốn quốc gia trên, Croatia và Albania cũng ghi nhận nhiều vụ cháy lớn, phá hủy hàng trăm ha rừng, vườn nho và đất cây bụi.

Trong bối cảnh thời tiết tiếp tục khô nóng, các khu vực tại Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và miền nam nước Pháp đã đồng loạt nâng mức cảnh báo nắng nóng, đồng thời huy động thêm lực lượng và phương tiện nhằm ngăn chặn nguy cơ các đám cháy tiếp tục lan rộng.

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU KHIẾN MÙA CHÁY RỪNG ĐẾN SỚM, NẮNG NÓNG TIẾP TỤC GIA TĂNG

Các vụ cháy lần này xảy ra chỉ ít ngày sau khi châu Âu trải qua một trong những đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận trong tháng 6.

Giới chức nhiều nước lo ngại mùa cháy rừng năm nay đã bắt đầu sớm hơn khoảng một tháng. Đại tá Eric Belgioino thuộc lực lượng cứu hỏa Pháp cho biết biến đổi khí hậu đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất ngày càng dày đặc.

"Biến đổi khí hậu đã hiện hữu. Chúng ta đang phải sống cùng những hậu quả của nó, trong khi hiện mới chỉ là đầu tháng 7", ông nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi người dân nâng cao ý thức phòng chống cháy rừng. Theo ông, lực lượng cứu hỏa sẽ phải đối mặt với một mùa chống cháy kéo dài và đầy áp lực nếu điều kiện thời tiết cực đoan tiếp tục duy trì.

Trong khi đó, Cơ quan Khí tượng Tây Ban Nha (Aemet) đã gia hạn cảnh báo đặc biệt về nắng nóng - đợt thứ hai trong mùa hè năm nay. Cảnh báo màu cam, mức nguy hiểm cao, đã được ban hành tại Andalucía, Extremadura, Castilla-La Mancha, Catalonia, Galicia và Madrid.

Một số khu vực tại Andalucía được dự báo có thể ghi nhận nhiệt độ gần 42°C. Toàn bộ vùng Extremadura cũng được dự báo phổ biến ở mức khoảng 40°C, trong khi khu vực thung lũng sông Tagus thuộc Castilla-La Mancha có thể đạt ngưỡng tương tự.

Đáng chú ý, đợt nắng nóng lần này không chỉ tập trung ở miền nam mà còn lan tới cả khu vực Galicia ở phía tây bắc - nơi vốn hiếm khi xuất hiện các hiện tượng nhiệt cực đoan. Nội địa tỉnh Ourense có thể lên tới 39°C, còn nhiều khu vực ven biển Galicia được dự báo khoảng 37°C.

Theo Aemet, đợt nắng nóng hiện nay có thể kéo dài ít nhất đến đầu tuần tới. Các nhà khí tượng học cũng lưu ý rằng kể từ năm 1975 đến nay, Tây Ban Nha ghi nhận 12 đợt nắng nóng xảy ra trong tháng 6 thì có tới một nửa xuất hiện sau năm 2015, phản ánh xu hướng các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.

Đợt nắng nóng đầu tiên của mùa hè năm nay, kéo dài gần suốt tháng 6, được hệ thống giám sát của Bộ Y tế Tây Ban Nha xác định có liên quan tới hàng trăm ca tử vong do nhiệt độ quá cao.

TOUR DE FRANCE THI ĐẤU KHÔNG KHÁN GIẢ VÌ NGUY CƠ CHÁY RỪNG

Ảnh hưởng của cháy rừng không chỉ dừng ở đời sống người dân mà còn tác động tới nhiều sự kiện lớn. Tại Pháp, chính quyền quyết định chặng đua thứ ba của giải xe đạp Tour de France đi qua dãy Pyrenees sẽ không đón khán giả trên phần đường thuộc lãnh thổ Pháp.

Theo tỉnh trưởng Pierre Regnault de la Mothe, tuyến đường sẽ chỉ dành cho các tay đua và các phương tiện phục vụ công tác tổ chức nhằm bảo đảm an toàn trước nguy cơ cháy rừng. Người dân được yêu cầu không tập trung dọc đường đua hoặc tại khu vực đích.

"Thật đáng tiếc khi phải thông báo rằng, ít nhất trên lãnh thổ Pháp, đây sẽ là một chặng Tour de France không có khán giả", ông nói.

Quyết định này được xem là một biện pháp chưa từng có đối với một trong những sự kiện thể thao ngoài trời lớn nhất thế giới, vốn hàng năm thu hút hàng triệu khán giả đứng dọc các tuyến đường đua.

Trong bối cảnh nhiệt độ tiếp tục tăng và gió khô vẫn duy trì tại khu vực Địa Trung Hải, giới chức nhiều quốc gia Nam Âu cảnh báo nguy cơ cháy rừng sẽ còn kéo dài trong nhiều tuần tới.

Các cơ quan y tế cũng tiếp tục khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài trong thời điểm nắng nóng nhất, bổ sung đủ nước và đặc biệt chú ý bảo vệ người cao tuổi, trẻ em cùng những người mắc bệnh mạn tính trước các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn.