Dưới đây là các thông tin và sự kiện kinh tế thế giới đáng
chú ý trong tuần 10-16/5/2026 do VnEconomy điểm lại:
Thượng đỉnh Mỹ - Trung không đạt nhiều kết quả đột phá
Ngày 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Bắc Kinh sau chuyến
thăm cấp nhà nước hai ngày tới Trung Quốc nhưng không đạt nhiều kết quả đột
phá. Hai bên duy trì bầu không khí tích cực, nhất trí lập Hội đồng Thương mại
và Hội đồng Đầu tư, song chưa có cam kết lớn về Iran, đất hiếm, thuế quan hay
con chip AI. Thỏa thuận mua 200 máy bay Boeing cũng thấp hơn kỳ vọng. Giới phân
tích cho rằng hội nghị chủ yếu giúp tạo thiện chí và kiểm soát rủi ro leo
thang, hơn là mở ra bước ngoặt trong quan hệ Mỹ - Trung.
Ông Kevin Warsh được Thượng viện Mỹ phê chuẩn làm chủ tịch Cục
Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)
Ngày 13/5, Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn ông Kevin Warsh làm
Chủ tịch Fed với tỷ lệ 54 phiếu thuận và 45 phiếu chống, cho thấy sự chia rẽ giữa
hai đảng. Cuộc
họp tháng 6 sẽ là phép thử đầu tiên, khi Fed phải cân nhắc giữa nguy cơ lạm
phát kéo dài và áp lực chính trị ngày càng lớn từ Nhà Trắng.
Kinh tế Iran chịu áp lực lớn vì chiến tranh
Theo hãng tin AP, kinh tế Iran đang chịu áp lực nghiêm trọng
từ chiến sự với Mỹ, phong tỏa eo biển Hormuz, lạm phát cao và đồng rial mất giá
mạnh. Lạm phát tại nước này đang ở mức
khoảng 54%, trong khi xuất khẩu dầu - nguồn thu ngoại tệ chính của
Tehran - bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo kinh tế
Iran có thể giảm khoảng 6% trong 1 năm tới.
Chi phí chiến sự Iran của Mỹ tiếp tục tăng
Ngày 12/5, Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết chi phí chiến sự Iran
đã tăng lên khoảng 29 tỷ USD, tăng 4 tỷ USD chỉ trong 2 tuần, gồm chi phí sửa
chữa, thay thế thiết bị và duy trì lực lượng tại khu vực xung đột. Con số này
được công bố trước chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump.
Lạm phát tại Mỹ cao nhất gần 3 năm
Theo Bộ Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tại
nước này tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất gần 3 năm, chủ yếu do
giá xăng dầu leo thang vì chiến tranh Mỹ - Iran. Giá năng lượng tăng mạnh kéo
theo áp lực lan sang thực phẩm, thuê nhà, vé máy bay và vận tải. Lạm phát lõi
cũng tăng, trong khi tiền lương không theo kịp giá cả, khiến sức ép lên người
tiêu dùng lớn hơn.
Tâm lý người tiêu dùng Mỹ giảm xuống mức thấp kỷ lục mới
Theo khảo sát của Đại học Michigan, tâm lý người tiêu dùng Mỹ
trong tháng 5 giảm xuống 48,2 điểm, mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được
ghi nhận năm 1952. Nguyên nhân chính là chiến sự Iran kéo dài, giá năng lượng
neo cao và lo ngại về thuế quan.
Xuất khẩu dầu của Nga có dấu hiệu suy giảm
Theo dữ liệu Bloomberg, xuất khẩu dầu thô của Nga giảm trong
tuần tính đến ngày 10/5, chủ yếu do lượng dầu rời cảng Novorossiysk trên Biển
Đen giảm mạnh vì cảnh báo tấn công bằng máy bay không người lái và thời tiết xấu.
Giá dầu Urals cũng đi xuống, với mức chiết khấu so với Brent lớn. Dù vậy, lượng
dầu Nga xuất khẩu sang châu Á vẫn tăng nhẹ.
Nga hạ dự báo tăng trưởng kinh tế 2026
Chính phủ Nga hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2026 từ 1,3%
xuống 0,4%, sau khi GDP quý 1 giảm 0,3% so với cùng kỳ năm 2025. Phó thủ tướng
Nga Alexander Novak cho biết kinh tế Nga vẫn chịu sức ép từ chính sách tiền tệ
thắt chặt, các lệnh trừng phạt phương Tây, đứt gãy chuỗi cung ứng, thiếu lao động
và ưu tiên ngân sách cho chiến tranh.
Tổng thống Nga tuyên bố chiến sự tại Ukraine sắp kết thúc
Đầu tuần này, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố chiến sự
Ukraine “đang đi đến hồi kết” và để ngỏ khả năng gặp Tổng thống Ukraine
Volodymyr Zelensky nếu hai bên đã thống nhất trước các điều kiện cho một thỏa
thuận hòa bình. Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn 3 ngày do Mỹ làm trung gian nhanh
chóng vấp phải cáo buộc vi phạm từ cả Moscow và Kiev, cho thấy triển vọng chấm
dứt xung đột vẫn rất mong manh.
Diễn biến mới nhất cho thấy hai bên đã trao đổi 205 tù binh
mỗi bên vào ngày 15/5, bước đi được xem là một phần trong kế hoạch trao đổi
1.000 tù binh mỗi bên. Dù vậy, giao tranh vẫn chưa dừng lại. Ông Zelensky cho rằng
Nga chưa có ý định kết thúc chiến tranh, khi một số đợt tấn công lớn tiếp tục xảy
ra sau thời gian ngừng bắn.
EU ngày càng phụ thuộc vào LNG Mỹ
Theo Viện Kinh tế năng lượng và Phân tích tài chính (IEEFA),
Mỹ có thể cung cấp gần 2/3 lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu của châu
Âu trong năm 2026, sau khi đã chiếm 57% trong năm 2025. Xu hướng này giúp châu
Âu giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga và củng cố an ninh năng lượng ngắn hạn, nhưng
cũng làm tăng rủi ro tập trung nguồn cung vào Mỹ.
Thiếu nhiên liệu đe doạ ngành vận tải biển
Chiến sự Iran và tình
trạng eo biển Hormuz bị phong tỏa đang làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu tàu biển, đẩy giá loại nhiên liệu này tại Singapore từ khoảng
500 USD lên hơn 800 USD/tấn. Áp lực chi phí buộc các hãng vận tải biển giảm tốc
độ tàu, điều chỉnh lịch trình hoặc chấp nhận trả giá cao hơn để duy trì hoạt động.
Sắp ra mắt hợp đồng tương lai năng lực tính toán AI
CME Group đang lên kế hoạch ra mắt hợp đồng tương lai gắn với
năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI), sản phẩm được mô tả là đầu tiên thuộc
loại này. Nếu được Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) phê duyệt, sản
phẩm có thể bắt đầu giao dịch trong năm nay, giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư
phòng ngừa rủi ro trước biến động chi phí bộ xử lý đồ họa (GPU).
eBay từ chối lời chào mua 56 tỷ USD từ GameStop
Tuần này, eBay đã từ chối đề xuất mua lại trị giá 56 tỷ USD
từ nhà bán lẻ trò chơi điện tử GameStop, cho rằng lời chào mua này thiếu độ tin
cậy và không đủ hấp dẫn. eBay lo ngại về khả năng tài chính, mức đòn bẩy, rủi
ro vận hành và vấn đề quản trị của GameStop. Động thái này có thể mở đường cho
một nỗ lực thâu tóm mang tính thù địch.
EU cấm nhập khẩu thịt Brazil từ tháng 9
EU dự kiến cấm nhập khẩu thịt Brazil từ ngày 3/9/2026, sau
khi các chuyên gia của các nước thành viên nhất trí loại Brazil khỏi danh sách
đối tác đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của khối. EU cho rằng Brazil chưa đáp ứng quy định về hạn chế sử dụng chất kháng vi sinh
trong chăn nuôi, nhưng vẫn để ngỏ khả năng nối lại nhập khẩu nếu Brazil chứng
minh tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn.
Iraq phát hiện mỏ dầu khổng lồ gần Saudi Arabia
Tuần này, Iraq công bố phát hiện mỏ dầu lớn tại khối Qurnain
ở tỉnh Najaf, gần biên giới Saudi Arabia, với ước tính ban đầu tại một khu vực
thăm dò là hơn 8,8 tỷ thùng dầu thô. Phát hiện
này diễn ra khi xuất khẩu dầu Iraq đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ chiến
tranh Mỹ - Iran và gián đoạn tại eo biển Hormuz.
Mỹ trừng phạt ba công ty vệ tinh Trung Quốc vì hỗ trợ Iran
Tuần này, Mỹ áp lệnh trừng phạt 3 công ty vệ tinh thương mại Trung Quốc với cáo
buộc cung cấp ảnh vệ tinh giúp Iran tấn công lực lượng Mỹ tại Trung Đông. Động
thái này diễn ra ngay trước chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump.
