Hai kịch bản mới cho lạm phát năm 2026 dựa trên triển vọng giá dầu

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5/2026 tăng 0,29% so với tháng trước và tăng 5,6% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm, CPI tăng 4,31% so với cùng kỳ.

Chứng khoán KBSV đánh giá giá xăng dầu tăng cao là tác nhân chính lan tỏa áp lực tăng giá sang các nhóm hàng hóa khác, qua đó đẩy mặt bằng CPI chung đi lên. Tuy nhiên, các biện pháp bình ổn giá của Chính phủ đã phát huy hiệu quả nhất định.

Đến tháng 6/2026, giá xăng RON 95-III (24.150 đồng/lít) và dầu diesel (DO) (27.650 đồng/lít) lần lượt giảm 20% và 38% so với mức đỉnh ghi nhận vào tháng 3. Diễn biến này góp phần giảm áp lực chi phí đầu vào, từ đó hạn chế rủi ro lạm phát trong những tháng cuối năm.

Cập nhật về chiến sự tại khu vực Trung Đông, trước đó ngày 28/05/2026, Mỹ và Iran được ghi nhận đã đạt được một biên bản ghi nhớ (Memorandum of Understanding - MOU) nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày. Tuy nhiên, đây chưa phải là thỏa thuận ngừng bắn chính thức và vẫn cần sự phê chuẩn cuối cùng từ phía Mỹ.

Diễn biến này đã giúp giá dầu Brent hạ nhiệt về vùng 90–97 USD/thùng, giảm khoảng 15% so với vùng đỉnh thiết lập vào đầu tháng 5.

Mặc dù tiến trình đàm phán vẫn còn nhiều trở ngại, cả Mỹ và Iran đều đang chịu áp lực lớn để hạ nhiệt căng thẳng. Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump cần khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu, giảm áp lực lạm phát và hạn chế rủi ro chính trị trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11/2026.

Về phía Iran, áp lực kinh tế đang ngày càng gia tăng khi lạm phát vượt 60%, đồng Rial giảm xuống mức thấp kỷ lục, trong khi nguồn thu ngoại tệ từ xuất khẩu dầu mỏ bị thu hẹp đáng kể do các lệnh trừng phạt, phong tỏa và gián đoạn vận tải biển.

Do đó, trong kịch bản cơ sở, KBSV kỳ vọng cả hai bên đều có động lực để tiến tới một thỏa thuận giảm căng thẳng mang tính dài hạn, nhiều khả năng dưới hình thức tiếp tục gia hạn ngừng bắn và từng bước mở lại eo biển Hormuz.

Theo đó, KBSV tiếp tục duy trì dự báo giá dầu Brent bình quân năm 2026 dao động trong vùng 90–95 USD/thùng.

Trong kịch bản cơ sở (70%), giá dầu Brent bình quân năm 2026 dao động quanh mức 90–95 USD/thùng và Chính phủ Việt Nam tiếp tục duy trì các biện pháp hỗ trợ giá xăng dầu trong nước.

Theo đó, dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% của Chính phủ. Tuy nhiên, mức lạm phát này vẫn nằm trong vùng chấp nhận được và chưa tạo áp lực đáng kể lên ổn định kinh tế vĩ mô, qua đó vẫn để lại dư địa cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ trong năm 2026.

Trong kịch bản tiêu cực (30%), với giả định giá dầu Brent bình quân năm 2026 ở mức 100–110 USD/thùng, chúng tôi dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam sẽ ở mức 5,4%. Mức lạm phát này có thể tạo áp lực lớn lên ổn định kinh tế vĩ mô và làm thu hẹp đáng kể dư địa điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong năm 2026.