Kinh tế 6 tháng đầu năm tiếp tục duy trì đà tăng, song áp lực hoàn thành mục tiêu cả năm còn lớn, đòi hỏi điều hành chính sách nhanh hơn, quyết liệt hơn, khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng.

Phát biểu tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương sáng 4/7, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết kinh tế - xã hội quý 2 và 6 tháng đầu năm đạt nhiều kết quả quan trọng, tiếp tục tăng trưởng trên hầu hết các lĩnh vực, là điểm sáng của khu vực và thế giới.

9 ĐỊA PHƯƠNG TĂNG TRƯỞNG HAI CON SỐ

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong bối cảnh khó khăn, thách thức nhiều hơn thuận lợi, Chính phủ đã điều hành kinh tế - xã hội đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; thường xuyên cập nhật kịch bản tăng trưởng, lạm phát, ban hành kịp thời các cơ chế, chính sách, giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

GDP quý 2 ước tăng 8,39% so với cùng kỳ, tính chung 6 tháng ước tăng 8,18%. Khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đóng góp trên 88% vào tăng trưởng chung. Trong đó, 9 địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số; Hà Nội và TP.HCM ghi nhận chuyển biến tích cực hơn so với thời điểm tháng 5.

Hoạt động doanh nghiệp tiếp tục phục hồi, với 169.800 doanh nghiệp gia nhập thị trường, tăng 11,2% so với cùng kỳ và cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Về phía cầu, tiêu dùng quý 2 tăng 13,9%, 6 tháng tăng 12,9%. Khách quốc tế đạt kỷ lục 12,25 triệu lượt, tăng gần 14,9%. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt trên 1,8 triệu tỷ đồng, tăng gần 13%.

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm sáng. Vốn FDI đăng ký đạt trên 34,6 tỷ USD, tăng 61%; vốn FDI thực hiện đạt gần 13,03 tỷ USD, tăng 11,2%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 549,6 tỷ USD, tăng 27,1%; trong đó xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21%, mức tăng cao nhất từ năm 2022 đến nay.

Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, an ninh năng lượng được bảo đảm. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước; bình quân 6 tháng tăng 4,38% so với cùng kỳ, trong phạm vi mục tiêu cả năm.

Thu ngân sách nhà nước 6 tháng ước đạt gần 1,57 triệu tỷ đồng, bằng 62% dự toán, tăng 17,2%, trong khi đã thực hiện miễn, giảm thuế, phí khoảng 89.000 tỷ đồng. Giải ngân vốn đầu tư công trong tháng 6 đạt gần 137.600 tỷ đồng; lũy kế 6 tháng đạt gần 357.000 tỷ đồng, bằng 35,5% kế hoạch, tương đương về tỷ lệ so với cùng kỳ và cao hơn 38.400 tỷ đồng.

Chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt; thị trường tiền tệ, ngoại hối và tỷ giá cơ bản ổn định. Công tác hoàn thiện thể chế, pháp luật, phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư từ các thành phần kinh tế tiếp tục được quan tâm, triển khai.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cũng chỉ rõ một số khó khăn, thách thức. Tăng trưởng GDP 6 tháng tuy đạt mức cao, nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu 1,52 điểm phần trăm, tạo áp lực lớn cho những tháng cuối năm.

Cùng với đó, tiêu dùng tăng thấp hơn cùng kỳ; giải ngân đầu tư công chưa đạt kỳ vọng, nhất là các dự án khoa học công nghệ. Nhập siêu tháng 6 có xu hướng chậm lại nhưng 6 tháng vẫn ở mức 16,65 tỷ USD. Nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu; tình trạng thừa, thiếu lao động cục bộ còn diễn ra tại một số địa phương. Đời sống một bộ phận người dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, còn khó khăn; thiên tai, bão lũ, thời tiết cực đoan tiếp tục diễn biến phức tạp.

GIẢI NGÂN 100% VỐN ĐẦU TƯ CÔNG, TẠO NĂNG LỰC SẢN XUẤT MỚI

Về nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Bộ Tài chính cho rằng mục tiêu đặt ra rất cao nhưng có những thuận lợi quan trọng. Giá dầu thế giới đã giảm; Trung ương, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 18-KL/TW và 10 nghị quyết đột phá; thể chế, chính sách cơ bản đầy đủ, nhiều điểm nghẽn về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh đã được cắt giảm trên quy mô lớn.

Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 168/NQ-CP và Nghị quyết số 169/NQ-CP với các giải pháp cụ thể về tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Trên cơ sở đó, các bộ, ngành, địa phương cần chủ động, quyết liệt, đổi mới hơn nữa trong tổ chức thực thi, phát huy trách nhiệm người đứng đầu và từng cán bộ, công chức.

Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; phát triển sâu rộng thị trường chứng khoán. Các bộ, địa phương tập trung giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công, bảo đảm hiệu quả thực chất; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, dành nguồn cho đầu tư và an sinh xã hội.

Bộ Xây dựng được đề nghị phối hợp với các bộ, địa phương thiết lập cơ chế điều phối liên vùng trong quản lý nguồn cung vật liệu xây dựng, bảo đảm cho đầu tư công, nhất là các công trình trọng điểm quốc gia.

Đối với chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam triển khai các giải pháp ổn định lãi suất, tỷ giá, bảo đảm thanh khoản cho nền kinh tế; kiểm soát tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên; đẩy mạnh xử lý nợ xấu và tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng.

Các bộ, cơ quan liên quan cần chủ động giải pháp điều hành giá điện, xăng dầu, y tế, giáo dục nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu; xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, thao túng, trục lợi và tăng giá bất hợp lý.

Bộ Công Thương phối hợp với các hiệp hội, doanh nghiệp lớn và địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, dự án, nhất là các dự án đầu tư, vận hành, mở rộng để tạo năng lực sản xuất mới; hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết.

Các bộ, địa phương tiếp tục phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, các công nghệ chiến lược; hoàn thành kết nối, đồng bộ cơ sở dữ liệu về Trung tâm dữ liệu quốc gia; tháo gỡ vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nâng cao năng lực thực thi của cấp cơ sở.

KHÔNG ĐỂ NỀN KINH TẾ VÀ DOANH NGHIỆP THIẾU VỐN

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhất trí với báo cáo kinh tế - xã hội do Bộ Tài chính trình bày, đồng thời đánh giá kết quả 6 tháng đầu năm đạt nhiều điểm sáng, tạo nền tảng quan trọng để phấn đấu hoàn thành mục tiêu cả năm.

Theo Phó Thủ tướng, tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm đạt mức cao nhất trong nhiều nhiệm kỳ trở lại đây, đưa Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng GDP cao hàng đầu thế giới. Nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch như thu ngân sách nhà nước, tăng trưởng khu vực nông nghiệp, thu hút FDI, trong đó có những chỉ tiêu đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Đáng chú ý, nhiều trong số 34 địa phương ghi nhận tăng trưởng GRDP hai con số.

Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn chưa đáp ứng mục tiêu đề ra. Nhiều địa phương còn cách xa mục tiêu tăng trưởng GRDP và tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Phó Thủ tướng dẫn chứng, nếu tỷ lệ giải ngân đầu tư công 6 tháng đạt khoảng 50% thay vì gần 35% như hiện nay, riêng lĩnh vực này có thể đóng góp thêm khoảng 0,4 điểm phần trăm cho tăng trưởng kinh tế. Trong cùng điều kiện phát triển, vẫn có những địa phương đạt kết quả rất cao, cho thấy công tác tổ chức thực hiện ở một số nơi còn hạn chế và cần sớm được khắc phục.

Đề cập định hướng thời gian tới, Phó Thủ tướng nhấn mạnh cần khai thác tối đa các dư địa tăng trưởng của nền kinh tế trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục phức tạp, khó lường. Những quyết sách lớn về hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ ban hành là dư địa lớn cho tăng trưởng, giúp doanh nghiệp và người dân tiết kiệm chi phí, thời gian, qua đó thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và đầu tư.

Về giải pháp, Phó Thủ tướng cho rằng để có tăng trưởng cao, nguồn lực tài chính phải được đáp ứng đầy đủ, kịp thời với chi phí hợp lý. Chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ cần phối hợp chặt chẽ, bảo đảm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, không để nền kinh tế và doanh nghiệp thiếu vốn.

Trong bối cảnh thị trường vốn tiếp tục phát triển, tín dụng ngân hàng trước mắt vẫn phải giữ vai trò chủ đạo trong thúc đẩy tăng trưởng. Đồng thời, thị trường vốn cần phát triển mạnh hơn để đến năm 2030 cơ bản đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành phản ứng chính sách nhanh hơn, quyết liệt hơn để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, người dân và địa phương.

Sau hội nghị này, Chính phủ sẽ triển khai ba nhóm công việc trọng tâm: tổ chức hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp trong và ngoài nước để lắng nghe, tháo gỡ khó khăn; làm việc với Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại nhằm bảo đảm nguồn vốn cho nền kinh tế; đồng thời Thủ tướng Chính phủ và các Phó Thủ tướng sẽ làm việc với 34 tỉnh, thành phố để thúc đẩy tăng trưởng.

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành và địa phương chủ động hơn, quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu về tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách và đóng góp vào mục tiêu phát triển chung của cả nước.