Các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đánh giá Việt Nam tích cực về dài hạn, nhưng trong ngắn hạn họ vẫn phải chọn lọc kỹ càng, nhất là trong bối cảnh có nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn trên thị trường thế giới.

Với hàng loạt những động lực tích cực cho thị trường chứng khoán như FTSE chính thức nâng hạng cho thị trường chứng khoán Việt Nam; hàng loạt chính sách xoay trục và khơi thông nguồn lực nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026–2030 nhưng khối ngoại vẫn bán ròng cực rát.

Tính từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 78.600 tỷ đồng trên toàn bộ thị trường chứng khoán Việt Nam. 

Trao đổi trong Talk show Phố Tài chính mới đây, ông Huỳnh Tuần Khánh, CFA, Tổng Giám đốc, Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam cho biết, các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá Việt Nam tích cực về dài hạn, nhưng trong ngắn hạn họ vẫn phải chọn lọc kỹ càng, nhất là trong bối cảnh họ có nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn trên thị trường thế giới.

Các cổ phiếu công nghệ, AI tại thị trường Hoa Kỳ, cổ phiếu công nghệ bán dẫn tại thị trường Hàn Quốc với tính thanh khoản cao, tính xu hướng thời thượng, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận cao hơn so với các cổ phiếu truyền thống. Đây là cơ hội lớn mà bất kỳ nhà đầu tư chuyên nghiệp nào cũng phải cân nhắc.

Mặc dù tổ chức FTSE đã thông báo nâng hạng Việt Nam vào tháng 3/2026, nâng hạng là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Thị trường cần tạo ra câu chuyện riêng đủ sức thu hút nhà đầu tư ở lại thị trường.

Ông Khánh cho rằng các quỹ đầu tư nước ngoài thực sự theo dõi Việt Nam từ vài năm trước, câu chuyện nâng hạng của FTSE không còn là mới mẻ. Phần lớn các quỹ đã định giá sự kiện này vào danh mục của mình từ năm 2025. Đây là điều bình thường trong đầu tư khi thị trường luôn đi trước sự kiện. 

Có một điểm cần làm rõ ở đây là dòng vốn từ nâng hạng sẽ không ồ ạt chảy vào cùng một lúc. Theo ước tính của FTSE, dòng tiền từ các quỹ ETF mô phỏng các chỉ số của FTSE EM Index, sẽ phân bổ tỷ trọng Việt Nam khoảng 0,02% đến 0,35%. Tổng giá trị ước tính từ dòng vốn này hơn 1 tỷ USD, tuy nhiên giải ngân được chia thành 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Đây là dòng tiền thụ động, có lịch trình rõ ràng, không phải làn sóng mua vào tự phát.

Đối với dòng vốn chủ động, tổng giá trị ước tính khoảng 3 đến 4 tỷ USD. Để dòng vốn này thực sự chảy vào thị trường, Việt Nam cần kể được câu chuyện của mình, ví dụ như tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp cao, nâng cao chất lượng công bố thông tin, hay là cải thiện cơ chế tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài.

Dữ liệu lịch sử của các thị trường được nâng hạng trước đây từ Ả Rập Saudi, Qatar, đến gần đây hơn là Kuwait vào năm 2020, đều cho thấy một khuôn mẫu khá nhất quán. Giai đoạn 12 - 18 tháng trước khi chính thức nâng hạng, thị trường thường có xu hướng tăng mạnh do kỳ vọng. Sau khi nâng hạng, thị trường có xu hướng điều chỉnh, đây là hiện tượng quen thuộc “buy on rumor, sell on new”, nói một cách dân dã là “mua tin đồn, bán tin tức”. Một số ít thị trường như UAE - Các Tiểu Vương quốc Ả Rập thống nhất vẫn tiếp tục xu hướng tăng sau nâng hạng nhờ vào nội lực doanh nghiệp và nền tảng kinh tế của họ.

Ngoài ra, thị trường Hàn Quốc cũng là một ví dụ rất hay. Chỉ số KOSPI Index tăng mạnh từ giữa năm ngoái đến năm nay, một phần do sự kỳ vọng sẽ được tổ chức MSCI nâng hạng lên thị trường phát triển trong đợt review tháng 6/2026 này. Tất nhiên sự tăng trưởng mạnh này đi kèm câu chuyện cơ bản của chính nền kinh tế Hàn Quốc được dẫn dắt bởi các ông lớn như Samsung, SK Hynix và toàn bộ chuỗi bán dẫn kéo thị trường lên một tầm cao khác.

Nhìn lại thị trường Việt Nam, chúng ta thấy chỉ số VN-Index đã tăng rất ấn tượng trong năm 2025 với hơn 40%, một phần trong đó là phản ánh sự kỳ vọng nâng hạng. Câu hỏi quan trọng bây giờ là thị trường có tìm được câu chuyện nội tại đủ mạnh để duy trì đà tăng hay không? Đó là phép thử thực sự.

Câu trả lời trung thực là Việt Nam được đánh giá rất tích cực về tiềm năng trung và dài hạn, nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể giữa tiềm năng dài hạn và hiện thực đầu tư ngắn hạn.

Theo đánh giá của quỹ KIM Việt Nam, thị trường Việt Nam có những điểm thu hút là rõ ràng đó là sự ổn định chính trị, sự linh hoạt trong việc điều hành chính sách, sự quyết tâm đạt mức tăng trưởng hai con số của Chính phủ. Bên cạnh đó, Việt Nam có vị trí thuận lợi trong chuỗi cung ứng toàn cầu, có lực lượng lao động trẻ, giúp thu hút dòng vốn FDI liên tục tăng qua các năm. Mục tiêu tăng trưởng GDP 10% của Chính phủ, nếu đạt được, sẽ tạo nền tảng vững chắc cho doanh nghiệp tăng trưởng trong dài hạn.

Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thành thật về những rủi ro hiện hữu như những căng thẳng thương mại, chính sách thuế quan của Mỹ, và chiến sự ở Trung Đông đang tạo ra sự bất định lớn cho toàn bộ khu vực Đông Nam Á. Thêm vào đó, chất lượng công bố thông tin của doanh nghiệp niêm yết, sự tập trung của thị trường ở một vài nhóm cổ phiếu, và khuôn khổ pháp lý cho nhà đầu tư nước ngoài vẫn là những điểm cần cải thiện.

Tóm lại, các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá Việt Nam tích cực về dài hạn, nhưng trong ngắn hạn họ vẫn phải chọn lọc kỹ càng, nhất là trong bối cảnh họ có nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn trên thị trường thế giới.

Ở góc độ người điều hành quỹ, ông Khánh cho rằng có hai điểm quan trọng để thu hút dòng vốn nước ngoài.

Thứ nhất là đẩy nhanh và đơn giản hóa thủ tục cấp phép thành lập quỹ đầu tư mới. Hiện tại, quy trình này vẫn mất rất nhiều thời gian và thời gian trong đầu tư chính là chi phí cơ hội. Khi một nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến một thương vụ IPO hay cơ hội phát hành riêng lẻ tiềm năng, chúng tôi cần có công cụ sẵn sàng. Nếu còn phải chờ cấp phép quỹ, cơ hội đó có thể đã qua đi.

Thứ hai là cần nâng cao chất lượng quản trị, tính minh bạch, tính kịp thời công bố thông tin của doanh nghiệp. Đây là yếu tố cốt lõi để các quỹ có thể tự tin đầu tư.