Trước khi chiến tranh Iran nổ ra, tỷ phú Hàn Quốc này đã chi khoảng 7 tỷ USD để thâu tóm đội tàu chở dầu lớn nhất thế giới...

Tuần trước, tàu chở dầu khổng lồ Plata Carrier rời eo biển Hormuz với 2 triệu thùng dầu thô trên khoang. Hơn 4 tháng sau khi đi vào Vịnh Ba Tư, con tàu sơn màu xanh - đỏ này đang hướng tới Ấn Độ.

Plata Carrier, cùng hơn một chục tàu khác đi qua eo biển Hormuz trong những tuần gần đây, đều nằm dưới sự kiểm soát của ông Ga-Hyun Chung, một tỷ phú kín tiếng người Hàn Quốc. Ông đang nổi lên như một trong những doanh nhân hưởng lợi lớn nhất từ cuộc xung đột ở Trung Đông.

CANH BẠC 7 TỶ USD TRƯỚC CHIẾN TRANH IRAN

Theo các nguồn tin thân cận của tờ báo Wall Street Journal, trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng 2, ông Chung đã chi khoảng 7 tỷ USD để thâu tóm đội tàu chở dầu lớn nhất thế giới. Công ty Sinokor của ông hiện được cho là kiểm soát khoảng 10% đội tàu chở dầu thô cỡ siêu lớn, hay còn gọi là VLCC, trên toàn cầu.

Phần lớn nguồn vốn để thực hiện các thương vụ mua tàu này được cho là đến từ ông Gianluigi Aponte, tỷ phú đồng sáng lập hãng vận tải container Mediterranean Shipping. Theo các nguồn tin, sau giai đoạn vận tải container bùng nổ trong đại dịch, ông Aponte có nguồn tiền lớn và trở thành bên hậu thuẫn tài chính cho các thương vụ mở rộng đội tàu chở dầu của ông Chung.

Giới phân tích cho rằng thời điểm đầu tư mua tàu chở dầu của ông Chung, được đánh giá là một trong những canh bạc lớn nhất trong lịch sử ngành hàng hải, không thể thuận lợi hơn.

Khi eo biển Hormuz bị đóng cửa, thị trường vận tải biển rơi vào tình trạng hỗn loạn. Các nhà giao dịch phải trả mức giá kỷ lục để vận chuyển dầu từ châu Âu và Mỹ sang các nền kinh tế châu Á đang thiếu nhiên liệu. Các nước này khi đó gấp rút tìm nguồn thay thế cho dầu từ Vịnh Ba Tư.

Giờ đây, ông Chung lại ở vị thế thuận lợi để tiếp tục hưởng lợi khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại và dòng chảy năng lượng từ khu vực này được khơi thông. Nhu cầu thuê tàu đi lên đã bắt đầu đẩy giá cước tàu chở dầu tăng mạnh.

Dù là người thừa kế của một gia đình kinh doanh vận tải biển tại Hàn Quốc, ông Chung chọn cách tránh xa truyền thông và giữ kín hình ảnh. Một số lãnh đạo từng làm việc với ông Chung cho biết ông đam mê judo và thường lập nhóm WhatsApp với các chủ doanh nghiệp tàu biển khác để trao đổi về thị trường.

Ban đầu, nhiều người kỳ cựu trong ngành bất ngờ trước quy mô gom tàu của ông Chung trước khi chiến tranh Iran bùng phát. Họ sẵn sàng bán tàu cho ông vì tin rằng thị trường tàu chở dầu, vốn thường lên xuống theo chu kỳ bùng nổ rồi suy giảm, cuối cùng sẽ khiến nhà đầu tư còn tương đối mới này phải trả giá.

Dù các thương vụ mua tàu của ông Chung không được công khai, các đối thủ và công ty môi giới vẫn theo dõi sát sao. Theo bà Eirini Diamantara, nhà phân tích tại công ty môi giới tàu biển Hy Lạp Xclusiv Shipbrokers, Sinokor hiện sở hữu hơn 160 tàu chở dầu. Gần một nửa trong số này là VLCC, loại tàu có thể chở 2 triệu thùng dầu trong một chuyến đi.

Quan hệ hợp tác giữa ông Chung và ông Aponte hiện vẫn được giữ kín. Một hồ sơ pháp lý gần đây tại Hy Lạp cho thấy một công ty con của MSC đã đồng ý mua cổ phần tại Sinokor. Tuy nhiên, ngay cả những người từng tham gia các thương vụ tàu biển với ông Chung cũng không nắm được thông tin chi tiết về thỏa thuận giữa hai tỷ phú.

Cha của ông Chung thành lập Sinokor năm 1989 dưới hình thức liên doanh với các đối tác Trung Quốc, vào thời điểm quan hệ Hàn Quốc - Trung Quốc đang ấm lên. Khi hoạt động thương mại giữa hai nền kinh tế phát triển mạnh, công ty vận tải container này cũng mở rộng theo.

Sau đại dịch Covid-19, Sinokor bắt đầu bổ sung tàu chở dầu vào đội tàu. Tuy nhiên, hoạt động mua vào chỉ thực sự tăng tốc từ cuối năm ngoái.

CHIẾN LƯỢC GOM TÀU ĐỂ TÁC ĐỘNG GIÁ CƯỚC

Một số người trong ngành cho rằng ông Chung đang đặt cược vào một chiến lược táo bạo. Đó là gom một lượng tàu đủ lớn để tác động tới thị trường, sau đó giữ lại một phần tàu không cho thuê nhằm đẩy giá cước vận tải lên cao.

Theo họ, chiến lược này có cơ sở để thành công. Hiện không có chủ tàu lớn nào ở Hy Lạp, Bắc Âu hay châu Á nắm vị thế thống lĩnh thị trường. Đội tàu chở dầu chính thống cũng đang thu hẹp khi một số tàu được bán sang “đội tàu bóng đêm” chuyên vận chuyển dầu bị trừng phạt. Trong khi đó, các cơ quan cạnh tranh khó theo dõi, chưa nói đến việc can thiệp, vào thị trường mua bán tàu cũ vốn thiếu minh bạch.

Tuy nhiên, những nỗ lực kiểm soát thị trường vận tải biển trước đây cũng là lời cảnh báo. Khi kinh tế Trung Quốc bùng nổ trong thập niên 2000, tỷ phú Đài Loan Nobu Su từng kiếm được khối tài sản lớn sau khi kiểm soát một phần đáng kể đội tàu chở hàng rời khô, chuyên chở than và quặng sắt. Sau đó, ông tìm cách lặp lại chiến lược này với tàu chở dầu nhưng thất bại khi kinh tế toàn cầu đình trệ trong khủng hoảng tài chính vào năm 2008.

Đến nay, canh bạc của ông Chung dường như đang phát huy hiệu quả. Theo công ty môi giới tàu biển Clarksons, vào tháng 3, ngay sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, giá cước cho thuê theo ngày của các tàu chở dầu lớn nhất đã vọt lên hơn 385.000 USD. Đây là mức cao nhất kể từ khi Clarksons bắt đầu theo dõi dữ liệu này kể từ năm 2000.

Trước khi xung đột nổ ra, ông Chung đã bố trí các tàu VLCC ở khu vực phía trong eo biển Hormuz. Trong giai đoạn đầu chiến tranh, ông cho thuê các tàu này làm kho chứa nổi. Theo công ty theo dõi tàu biển Kpler, một số tàu chở dầu của ông sau đó chạy qua lại eo biển Hormuz tới các cảng ngay bên ngoài Vùng Vịnh, nơi các nhà giao dịch nhận dầu thô rồi đưa sang châu Á.

Theo các nguồn tin thân cận, bộ phận giao dịch phái sinh của Sinokor cũng có thể hưởng lợi khi giá cước tàu chở dầu tăng nhờ mua bán các hợp đồng tài chính tham chiếu giá cước vận tải.

Dù giá cước tàu chở dầu hiện đã hạ nhiệt so với những tuần đầu chiến tranh, mặt bằng giá vẫn ở mức cao. Các chuyên gia dự báo các tuyến vận tải phức tạp hơn và chi phí thuê tàu đắt đỏ sẽ còn kéo dài sau khi xung đột kết thúc.

Sau khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại, dù tình hình vẫn chưa hoàn toàn ổn định, nhu cầu thuê tàu đã bắt đầu tăng, trong đó có nhu cầu đối với các tàu của Sinokor.

Một tuần sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký thỏa thuận hòa bình tạm thời với Iran, Plata Carrier đã rời vùng biển ngoài khơi Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) trong Vịnh Ba Tư và đi về phía eo biển Hormuz. Đến ngày thứ Năm (2/7), con tàu đã gần tới mũi phía Nam của Ấn Độ và đang trên đường tới một nhà máy lọc dầu lớn ở bờ biển phía Đông nước này.