Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 12-18/4/2026: Eo biển Hormuz mở lại hoàn toàn, Tổng thống Trump tuyên bố “chiến tranh sắp kết thúc”

Những tín hiệu này giúp thị trường bớt căng thẳng sau nhiều tuần biến động dữ dội, nhưng rủi ro với tăng trưởng, lạm phát và thị trường năng lượng toàn cầu vẫn chưa hoàn toàn khép lại.

Dưới đây là các thông tin và sự kiện quan trọng trong tuần 12-18/4/2026 do VnEconomy điểm lại.

Iran mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz

Ngày 17/4, Iran tuyên bố mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho tàu thương mại trong thời gian lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon còn hiệu lực. Động thái này lập tức làm giá dầu lao dốc, chứng khoán châu Âu và hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ tăng mạnh, trong khi đồng USD giảm.

Phản ứng trước động thái này, dù cảm ơn Tehran, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hải quân Mỹ vẫn duy trì phong tỏa tàu thuyền ra vào các cảng của Iran ở eo biển Hormuz cho tới khi hai bên đạt được thỏa thuận.

Tổng thống Trump tuyên bố “chiến tranh sắp kết thúc”

Trong cuộc trả lời phỏng vấn với kênh Fox Business tuần này, ông Trump cho rằng cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đã ở rất gần hồi kết, đồng thời nói Tehran đang muốn sớm đạt một thỏa thuận hòa bình với Washington. Ông cũng dự báo chứng khoán sẽ tăng mạnh khi xung đột chấm dứt và cho rằng giá dầu rồi sẽ hạ nhiệt.

Sang ngày 16/4, ông Trump tiếp tục khẳng định quan điểm này khi nói ông tin hai bên sẽ sớm đạt được thỏa thuận để chấm dứt chiến tranh, dù không đưa ra mốc thời gian cụ thể.

Trước đó, các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran diễn ra cuối tuần 11-12/4 đã không mang lại kết quả nào. Theo một số nguồn tin, vòng đàm phán tiếp theo có thể diễn ra vào tuần tới.

Chiến tranh ở Vùng Vịnh phủ bóng chuỗi sự kiện mùa xuân của WB và IMF

Chuỗi sự kiện thường niên mùa xuân của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Washington tuần này diễn ra dưới sức ép từ cú sốc địa chính trị mới là cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran, nhất là tác động lên giá năng lượng, lạm phát, tăng trưởng và ổn định tài chính.

Tại sự kiện này, IMF công bố Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 4/2026, theo đó hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm nay xuống 3,1% từ mức dự báo 3,3% đưa ra hồi đầu năm. Dự báo tăng trưởng của Anh bị giảm mạnh nhất, xuống 0,8%, do chịu tác động kép từ giá năng lượng tăng và khả năng BOE giảm lãi suất chậm hơn.

Đức, Pháp, Mỹ, Trung Quốc và Italy cũng bị hạ dự báo tăng trưởng, trong khi Nhật giữ nguyên. Ngược lại, Ấn Độ, Nga và Brazil được nâng triển vọng.

Cảnh báo châu Âu hết nhiên liệu bay

Trong cảnh báo đưa ra ngày 16/4, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định châu Âu có thể đối mặt nguy cơ thiếu nhiên liệu bay trong khoảng 6 tuần tới nếu không nhanh chóng tìm được nguồn nhập khẩu thay thế từ Trung Đông - khu vực cung cấp 75% lượng nhập khẩu ròng mặt hàng này của châu Âu trước khi chiến sự Mỹ và Iran nổ ra.

IEA tuần này cũng cảnh báo cuộc xung đột ở Trung Đông không chỉ gây ra cú sốc nguồn cung mà “phá hủy nhu cầu” - tức giá năng lượng tăng quá mạnh khiến tiêu dùng và hoạt động kinh tế suy yếu. Cơ quan này cho rằng nếu gián đoạn kéo dài, thế giới có thể phải rút mạnh dầu từ dự trữ và chấp nhận nhu cầu giảm sâu hơn nữa trong các quý còn lại của năm.

Nhà Trắng tiếp tục gia tăng sức ép lên Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)

Ngày 14/4, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tiếp tục kêu gọi Fed hạ lãi suất, cho rằng lạm phát lõi vẫn giảm dù giá năng lượng tăng vì chiến sự Mỹ - Iran.

Một ngày sau, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ sa thải Chủ tịch Fed Jerome Powell nếu ông Powell không rời ghế khi nhiệm kỳ kết thúc vào tháng tới. Nhà Trắng muốn sớm đưa ông Kevin Warsh - ứng viên được ông Trump đề cử hồi tháng 1 - lên thay, nhưng cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell đang làm chậm kế hoạch này.

Fed được dự báo không tăng lãi suất trong năm nay

Theo nhận định tuần này của các ngân hàng Deutsche Bank, JPMorgan và HSBC, Fed nhiều khả năng sẽ không giảm lãi suất trong năm 2026 do giá dầu tăng vì xung đột Trung Đông làm rủi ro lạm phát lớn hơn, trong khi kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng tốt và thị trường lao động thắt chặt. Deutsche Bank vì vậy đã rút lại dự báo Fed giảm lãi suất vào tháng 9.

Dù vậy, thị trường và giới phân tích vẫn chưa hoàn toàn đồng thuận với quan điểm này. Các ngân hàng lớn khác như Goldman Sachs, Morgan Stanley và Bank of America vẫn dự báo Fed có thể giảm lãi suất hai lần từ tháng 9, còn các quan chức Fed hiện vẫn giữ quan điểm thận trọng vì tác động đầy đủ của cú sốc năng lượng lên kinh tế Mỹ chưa rõ. Nhìn chung, xu hướng chủ đạo lúc này là kỳ vọng Fed sẽ trì hoãn nới lỏng lâu hơn so với trước.

Nổi lên tranh luận về giá dầu vật chất và giá dầu giao sau

Chênh lệch kỷ lục giữa giá dầu vật chất và giá dầu giao sau đang làm dấy lên tranh luận mới về cách nhìn nhận xu hướng của thị trường năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn, giá dầu giao thực tế tăng vọt do thiếu hàng, trong khi giá hợp đồng tương lai tăng chậm hơn vì giới giao dịch thận trọng trước biến động lớn và lực bán trên thị trường kỳ hạn vẫn mạnh.

Diễn biến trên cho thấy để đánh giá sát thị trường, nhà đầu tư không thể chỉ nhìn vào giá giao sau mà phải theo dõi chặt tình hình thực tế tại eo biển Hormuz và thị trường dầu vật chất.

Sản lượng dầu của OPEC giảm mạnh

Theo số liệu từ OPEC, sản lượng dầu của khối trong tháng 3/2026 giảm kỷ lục hơn 27%, xuống còn 20,79 triệu thùng/ngày, chủ yếu do gián đoạn nghiêm trọng tại Iraq, Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Kuwait khi chiến sự Trung Đông làm tê liệt dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz và gây hư hại hạ tầng dầu khí trong khu vực.

Đài Loan vượt Anh về quy mô thị trường chứng khoán

Theo dữ liệu Bloomberg, thị trường chứng khoán Đài Loan đã vượt Anh về tổng vốn hóa trong phiên giao dịch ngày 16/4, khi đạt 4,13 nghìn tỷ USD và trở thành thị trường lớn thứ 7 thế giới. Động lực chính đến từ làn sóng đầu tư vào AI, đặc biệt là vai trò áp đảo của hãng chế tạo chip TSMC - doanh nghiệp hiện chiếm tới 45% tổng vốn hóa toàn thị trường Đài Loan.

Dự báo nguồn cung bạc thiếu hụt năm thứ 6 liên tiếp

Theo báo cáo World Silver Survey của Metals Focus và Silver Institute, thị trường bạc toàn cầu nhiều khả năng thiếu hụt nguồn cung năm thứ 6 liên tiếp trong năm 2026, dù sản lượng khai thác và tái chế đều tăng. Báo cáo cho rằng bạc có thể bước vào giai đoạn biến động mạnh hơn, với thanh khoản kém hơn và biên độ giá lớn hơn.

Na Uy, Mỹ xuất khẩu dầu thô nhiều kỷ lục

Theo số liệu được cơ quan thống kê Statistics Norway công bố tuần này, kim ngạch xuất khẩu dầu thô của Na Uy trong tháng 3 tăng 68% so với cùng kỳ năm 2025, lên mức kỷ lục 57,4 tỷ kroner, tương đương 6,1 tỷ USD. Nguyên nhân chính là giá dầu tăng mạnh sau khi eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng bởi chiến sự, đẩy giá xuất khẩu bình quân của Na Uy lên hơn 107 USD/thùng - cao nhất kể từ tháng 9/2023.

Số liệu từ Chính phủ Mỹ cũng cho thấy xuất khẩu dầu thô của nước này trong tuần kết thúc ngày 10/4 đã lập kỷ lục 5,2 triệu thùng/ngày, tăng hơn 1 triệu thùng/ngày so với tuần trước, khi khách hàng tại châu Á và châu Âu đẩy mạnh mua dầu Mỹ để bù đắp nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn.

Xuất khẩu của Trung Quốc giảm tốc mạnh

Theo dữ liệu công bố tuần này của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 3 chỉ tăng 2,5% so với cùng kỳ năm 2025, thấp hơn nhiều so với mức tăng 21,8% của hai tháng đầu năm và thấp hơn dự báo thị trường. Nguyên nhân chính là chiến sự ở Trung Đông khiến giá năng lượng tăng, nhu cầu toàn cầu suy yếu và môi trường thương mại trở nên khó lường hơn. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt 27,8%, mức cao nhất trong hơn 4 năm.

Nhật Bản tính chi 10 tỷ USD giúp các nước châu Á vượt cú sốc năng lượng

Theo hãng tin Reuters, Nhật Bản dự định thiết lập một khuôn khổ tài chính khoảng 10 tỷ USD để hỗ trợ các nước châu Á ứng phó cú sốc năng lượng do căng thẳng Trung Đông và gián đoạn tại eo biển Hormuz. Chương trình hỗ trợ này nhằm giúp các nước tìm nguồn cung thay thế, tăng dự trữ năng lượng và mở rộng cơ sở lưu trữ, qua đó giảm rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng của chính Nhật Bản.

Dự báo Mỹ có thể tốn 1 nghìn tỷ USD vì chiến sự Iran

Theo nghiên cứu của giáo sư Linda Bilmes thuộc Đại học Harvard, chiến sự Iran có thể khiến tổng chi phí của Mỹ lên tới 1 nghìn tỷ USD, cao hơn nhiều so với các con số chính thức hiện nay.

Gánh nặng lớn nhất có thể nằm ở trung và dài hạn, khi Mỹ phải tăng chi quốc phòng, chi trả trợ cấp lâu dài cho binh sĩ và vay nợ với lãi suất cao hơn. Trong bối cảnh nợ công ngày càng phình to, cuộc chiến này được dự báo có thể khiến áp lực tài khóa của Mỹ nặng nề thêm trong nhiều năm tới.

GDP Trung Quốc tăng mạnh trong quý đầu năm

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố tuần này, GDP của Trung Quốc tăng 5% trong quý 1/2026, cao hơn quý 4/2025 và vượt dự báo thị trường, chủ yếu nhờ xuất khẩu tăng mạnh. Tuy nhiên, bức tranh tăng trưởng vẫn thiếu cân bằng khi nhu cầu trong nước yếu, doanh thu bán lẻ chậm lại, đầu tư bất động sản tiếp tục giảm và tỷ lệ thất nghiệp tại khu vực thành thị nhích lên.

Tổng thống Trump dọa hủy thỏa thuận thương mại đã ký với Anh

Theo Sky News, Tổng thống Trump cảnh báo có thể sửa đổi hoặc thậm chí hủy thỏa thuận thương mại đã ký với Anh năm 2025, trong bối cảnh quan hệ hai nước xấu đi vì bất đồng xoay quanh chiến sự Iran.

Ông Trump chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer không đứng về phía Washington, dù trước đó Mỹ đã dành cho Anh một thỏa thuận mà ông gọi là “rất tốt”. Về phía Anh, ông Starmer khẳng định sẽ không để nước này bị cuốn vào chiến sự Iran.

Dự báo giá vàng tăng lên 6.000 USD/oz vào cuối năm nay

Ngân hàng Union Bancaire Privee (UBP) của Thụy Sỹ cho biết đang mua vàng trở lại sau khi giảm mạnh tỷ trọng nắm giữ kể từ khi chiến sự Mỹ - Iran nổ ra. UBP cho rằng triển vọng dài hạn của vàng vẫn tích cực và dự báo giá có thể lên 6.000 USD/oz vào cuối năm nay, nhờ lực mua mang tính cấu trúc từ các ngân hàng trung ương, nhu cầu phòng ngừa rủi ro tài khóa và căng thẳng địa chính trị.