"Sự phân hóa giữa VN-Index và phần còn lại của thị trường đang ở mức cao nhất trong lịch sử. Trong bối cảnh đó, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng lựa chọn cổ phiếu thay vì kiếm lời từ xu hướng chung của chỉ số", NSI nhấn mạnh.

Đà tăng của VN-Index thời gian qua chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup. Nếu loại bỏ nhóm này, phần còn lại của thị trường gần như đi ngang và vẫn dao động quanh vùng 1,250 điểm trong hơn 3 tháng gần đây.

Trong cập nhật triển vọng thị trường chứng khoán những tháng cuối năm, Chứng khoán Quốc gia (NSI) cho rằng mặc dù P/E trailing của VN-Index đang ở mức 13,5 lần, nhưng nếu loại bỏ nhóm Vingroup, thị trường chỉ giao dịch quanh 11,3 lần P/E – thấp hơn đáng kể so với mặt bằng lịch sử.

Định giá hiện chỉ còn cách vùng đáy của các giai đoạn khủng hoảng khoảng 8–10%, phản ánh phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn đang ở trạng thái tương đối hấp dẫn dành cho các nhà đầu tư giá trị.

"Sự phân hóa giữa VN-Index và phần còn lại của thị trường đang ở mức cao nhất trong lịch sử. Trong bối cảnh đó, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng lựa chọn cổ phiếu thay vì kiếm lời từ xu hướng chung của chỉ số", NSI nhấn mạnh.

Sau giai đoạn chịu áp lực từ bán ròng khối ngoại, áp lực lãi suất và tâm lý thận trọng giữa biến động khu vực Trung Đông của nhà đầu tư, VN-Index có thể bước vào chu kỳ tích cực hơn trong nửa cuối năm nhờ nhiều động lực hỗ trợ như khả năng nâng hạng FTSE, thậm chí lộ trình nâng hạng MSCI giai đoạn 2026 – 2028 hay đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện và mặt bằng lãi suất duy trì ở mức ổn định hơn.

Nhóm cổ phiếu Midcap có thể tiếp tục vượt trội so với Large Cap khi mức điều chỉnh trước đó sâu hơn và định giá vẫn còn hấp dẫn.

Trong kịch bản cơ sở, Vn-Index hoàn toàn có thể hướng tới vùng 1.950 – 1.980 điểm tương đương P/E ~ 14.5 – 14.8 lần mà định giá thị trường vẫn chưa rơi vào trạng thái quá nóng. Điều kiện quan trọng là thanh khoản cần cải thiện rõ rệt và dòng tiền trong nước quay trở lại đóng vai trò dẫn dắt thị trường. 

Về bối cảnh chung, áp lực phát hành đã giảm bớt trong những tháng cuối năm. 

Hầu hết các định chế tài chính đã đẩy mạnh hoạt động tăng vốn trong năm 2025, giai đoạn thuận lợi của thị trường và tâm lý của nhà đầu tư. Trong năm 2026 áp lực này có xu hướng giảm bớt do bối cảnh vĩ mô không còn quá thuận lợi.

Trong giai đoạn nửa đầu năm 2026 cũng xuất hiện một số đợt chào bán tăng vốn cho cả cổ đông hiện hữu và riêng lẻ của MBS, SHB, SSI hay IPO LPBS tuy nhiên quy mô không quá lớn và hầu hết đều đối tác chiến lược đăng ký mua từ trước.

Dự kiến làn sóng tăng vốn tiếp theo sẽ sôi động hơn trong giai đoạn năm 2027 – 2028 và trùng hợp có nhiều câu chuyện để doanh nghiệp chuẩn bị như nâng hạng MSCI, cuối nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ, giá dầu hay lãi suất hạ nhiệt.

Các doanh nghiệp thực hiện tăng vốn trong giai đoạn hiện nay phần lớn đều có nhu cầu vốn thực sự cho hoạt động kinh doanh hoặc các kế hoạch mở rộng trong tương lai. Đa số các thương vụ đã được chuẩn bị trước với sự tham gia của cổ đông hiện hữu, cổ đông nội bộ hoặc đối tác chiến lược, do đó yếu tố thời điểm thị trường không phải ưu tiên hàng đầu.

Tuy nhiên, vẫn còn rủi ro gián tiếp từ kênh trái phiếu. Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp trong năm 2026 tiếp tục tập trung chủ yếu ở nhóm bất động sản, đặc biệt giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Trong đó, riêng tháng 12/2026 ghi nhận giá trị đáo hạn ở mức cao nhất năm gần 22 nghìn tỷ đồng, phản ánh nhu cầu huy động vốn lớn của các doanh nghiệp trong giai đoạn trước.

Mặc dù phần lớn doanh nghiệp đã chủ động tái cơ cấu nguồn vốn và kéo dài kỳ hạn nợ trong những năm gần đây, áp lực thanh toán vẫn là yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ trong bối cảnh thị trường tín dụng bị kiểm soát.

Mối quan hệ giữa thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán hiện có xu hướng ngày càng chặt chẽ hơn so với giai đoạn trước. Khi áp lực đáo hạn gia tăng, doanh nghiệp có thể phải ưu tiên dòng tiền cho nghĩa vụ nợ thay vì tập trung kênh cổ phiếu, cổ tức hay mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, NSI cho rằng rủi ro từ kênh trái phiếu trong ngắn hạn vẫn đang ở mức có thể kiểm soát. Giá trị đáo hạn trong 3–5 tháng tới chưa ở mức đủ lớn để tạo ra áp lực hệ thống đối với thị trường tài chính.