Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 22-28/3/2026: Giá vàng hồi nhẹ, xung đột Iran xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt

Trong khi đó, vàng không còn là điểm đến trú ẩn tuyệt đối khi nhà đầu tư điều chỉnh vị thế trước biến động của đồng USD, lãi suất và những tín hiệu cho thấy xung đột Iran có thể hạ nhiệt.

Dưới đây là các thông tin và sự kiện quan trọng trong tuần 22-28/3 do VnEconomy điểm lại.

Tín hiệu tích cực của xung đột tại Iran

Tuần này, một số tín hiệu tích cực đã xuất hiện quanh xung đột Iran. Trước hết, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/3 cho biết Washington sẽ tạm dừng tấn công các cơ sở năng lượng của Iran trong 10 ngày từ ngày 6/4 và đánh giá các cuộc đàm phán đang tiến triển tốt. Dù chưa chấp nhận các đề xuất của Mỹ, phía Iran cũng chưa khép lại cánh cửa ngoại giao.

Một ngày sau đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington vẫn liên lạc với Tehran thông qua các bên trung gian và đang tiến gần hơn tới khả năng bước vào các cuộc đàm phán nghiêm túc. Ông Rubio cũng cho biết Mỹ kỳ vọng có thể khép lại chiến dịch tại Iran trong 2-4 tuần. Ngoài ra, G7 đã ra tuyên bố chung kêu gọi chấm dứt ngay các cuộc tấn công nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự.

Trước đó, ngày 24/3, ông cho biết Mỹ đã gửi cho Iran một kế hoạch 15 điểm thông qua Pakistan nhằm chấm dứt chiến sự.

Giá vàng phục hồi nhẹ

Giá vàng thế giới trong tuần này dao động mạnh giữa các phiên, nhưng cả tuần gần như đi ngang sau cú giảm sâu của tuần trước. Tính cả tuần, giá vàng giao ngay tăng gần 3 USD/oz, tương đương khoảng 0,06%.

Giá dầu tiếp tục leo thang mạnh

Trong tuần này, giá dầu tiếp tục leo thang mạnh do lo ngại chiến sự Iran kéo dài và eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn. Giá dầu Brent và WTI đều là mức đóng cửa phiên ngày thứ Sáu ở mức cao nhất kể từ tháng 7/2022. 

Iran thu phí tàu chở hàng đi qua eo biển Hormuz

Iran đã bắt đầu thu phí không chính thức với một số tàu hàng đi qua eo biển Hormuz, với mức phí có thể lên tới 2 triệu USD mỗi chuyến. Việc thu phí không áp dụng đồng loạt, cơ chế thanh toán cũng chưa rõ ràng, nhưng đã gây thêm bất định cho hoạt động vận tải toàn cầu.

Trung Quốc đáp trả các cuộc điều tra thương mại của Mỹ

Bắc Kinh vừa mở 2 cuộc điều tra để đáp trả các cuộc điều tra thương mại theo Mục 301 Luật Thương mại năm 1974 mà Mỹ công bố đầu tháng 3. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump bị lùi sang giữa tháng 5.

Nga cấm xuất khẩu xăng từ ngày 1/4

Theo thông cáo của Chính phủ Nga, nước này dự kiến cấm xuất khẩu xăng từ ngày 1/4 để bình ổn giá và ưu tiên nguồn cung cho thị trường nội địa. Dù lượng xăng Nga xuất khẩu chỉ khoảng 100.000 thùng/ngày, động thái này vẫn có thể làm thị trường thêm nhạy cảm khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt.

Hàn Quốc chi gần 17 tỷ USD ứng phó khủng hoảng năng lượng

Ngày 26/3, Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ triển khai gói ngân sách bổ sung 25 nghìn tỷ won, tương đương 16,6 tỷ USD, từ tháng 4 để ứng phó tác động của khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông. Gói hỗ trợ nhằm giảm gánh nặng chi phí cho hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ khu vực nông thôn.

Thổ Nhĩ Kỳ bơm 30 tỷ USD dự trữ ngoại hối để hỗ trợ đồng lira

Kể từ khi chiến sự Iran bùng phát, Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ (CBRT) đã chi khoảng 30 tỷ USD dự trữ ngoại hối để hỗ trợ đồng lira trước làn sóng rút vốn và áp lực từ giá năng lượng tăng cao. 

Baht, yên cùng lao dốc 

Đồng baht Thái Lan đang chịu áp lực giảm mạnh khi giá dầu tăng vọt làm nổi bật mức độ phụ thuộc lớn của nền kinh tế này vào nhập khẩu năng lượng. Trong một tháng qua, đồng baht đã giảm hơn 5% so với USD, trở thành đồng tiền yếu nhất tại khu vực châu Á.

Ngày 27/3, đồng yên Nhật cũng giảm xuống mức thấp nhất gần 2 năm, xuống dưới ngưỡng 160 yên đổi 1 USD, trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và giá dầu tăng cao gây thêm sức ép lên nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu như Nhật Bản.

Giá phân bón tăng mạnh, Nga hưởng lợi lớn

Xung đột Trung Đông đang đẩy giá phân bón toàn cầu tăng mạnh. Giá urê chuẩn Trung Đông đã tăng 44% kể từ khi chiến sự bùng phát. Trong bối cảnh này, Nga nổi lên là một bên hưởng lợi lớn. Khi các nhà sản xuất lớn ở Trung Đông phải ngừng hoạt động hoặc gặp khó khăn khi vận chuyển qua eo biển Hormuz, Nga tận dụng cơ hội để củng cố vị thế trên thị trường. 

Ít nhất 40% công suất xuất khẩu dầu của Nga đang bị gián đoạn

Theo tính toán của hãng tin Reuters, ít nhất 40% công suất xuất khẩu dầu của Nga - tương đương khoảng 2 triệu thùng/ngày - đang bị gián đoạn do các cuộc tấn công của Ukraine, hư hại đường ống Druzhba và việc nhiều tàu chở dầu Nga bị bắt giữ.

Đây được xem là gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Nga, diễn ra đúng lúc giá dầu thế giới vượt 100 USD/thùng vì chiến sự Iran.

Nguồn cung nhôm gián đoạn nghiêm trọng

Chiến sự ở Vùng Vịnh đang làm gián đoạn nguồn cung nhôm, buộc nhiều hãng ô tô tích trữ vì lo thiếu nguyên liệu. Các nhà sản xuất nhôm trong khu vực đã cắt giảm sản lượng do thiếu điện và tắc nghẽn vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Nhu cầu dầu của Trung Quốc có thể đạt đỉnh ngay trong năm nay

Ông Zhen Wang, Chủ tịch Viện Kinh tế Năng lượng thuộc Tập đoàn Dầu khí Ngoài khơi Quốc gia Trung Quốc (CNOOC), cho rằng nhu cầu dầu của Trung Quốc có thể đạt đỉnh gần như ngay trong năm nay, sớm hơn nhiều so với dự báo hiện nay là khoảng năm 2030.

Hàng chục nghìn hành khách vẫn mắc kẹt ở Trung Đông, giá vé máy bay tăng vọt

Sau một tháng chiến sự Iran, hàng chục nghìn hành khách vẫn mắc kẹt khi hơn 50.000 chuyến bay bị hủy, đặc biệt trên các tuyến trung chuyển qua Vùng Vịnh.

Nhiều người không được hãng bay bố trí chuyến thay thế, chỉ được hoàn tiền hoặc gần như không nhận được hỗ trợ, nên phải tự xoay xở giữa lúc giá vé tăng rất mạnh. Theo công ty tư vấn Alton Aviation, giá vé một số chặng giữa Đông Nam Á, Australia và châu Âu trong tháng 3 đã tăng gấp 2-5 lần so với tháng 2.

EU và Australia ký thỏa thuận thương mại lịch sử

Ngày 24/3, EU và Australia đã ký thỏa thuận thương mại sau 6 năm đàm phán, đồng thời thông qua hiệp ước an ninh mới, trong bối cảnh cả hai bên muốn ứng phó tốt hơn với bất định thương mại toàn cầu. Thỏa thuận được kỳ vọng giúp thương mại song phương tăng khoảng 1/3, đồng thời mở rộng hợp tác về nguyên liệu chiến lược, an ninh mạng, hàng hải và công nghệ mới nổi.

Mỹ giục EU phê chuẩn thỏa thuận thương mại

Mỹ đang gây sức ép để EU phê chuẩn nguyên trạng thương mại khung giữa hai bên - còn gọi là Thỏa thuận Turnberry - đồng thời cảnh báo việc sửa đổi thỏa thuận có thể khiến châu Âu không còn được tiếp cận nguồn LNG Mỹ với các điều kiện thuận lợi như hiện nay.

Trung Quốc cam kết mở cửa nền kinh tế

Tại Diễn đàn Phát triển Trung Quốc (CDF) ngày 22/3, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường cam kết tiếp tục mở cửa nền kinh tế, nhập khẩu nhiều hàng hóa chất lượng cao hơn và thúc đẩy quan hệ thương mại cân bằng hơn với các đối tác.

Trung Quốc nới hạn ngạch đầu tư ra nước ngoài

Trung Quốc dự kiến nới hạn ngạch đầu tư ra nước ngoài trong khuôn khổ chương trình nhà đầu tư tổ chức trong nước đủ điều kiện (QDII). Nhà chức trách cho biết động thái này nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu đầu tư xuyên biên giới và thúc đẩy mở cửa tài khoản vốn.

Mỹ chuẩn bị đưa chữ ký của Tổng thống Trump vào tiền giấy

Theo thông báo của Bộ Tài chính Mỹ ngày 26/3, từ mùa hè năm nay, tiền giấy Mỹ sẽ bắt đầu mang chữ ký của Tổng thống Trump, mở đầu bằng lô tiền 100 USD in từ tháng 6. Đây là lần đầu một tổng thống đương nhiệm ký tên trên tiền giấy Mỹ, đồng thời chấm dứt thông lệ 165 năm có chữ ký của Giám đốc Ngân khố Quốc gia.